fbpx

Leczenie ran przewlekłych zimną plazmą – przegląd badań

Aparat Aurora

Istnieje wiele technologii wykorzystywanych w urządzeniach plazmowych do zastosowań medycznych. Dostępny na rynku aparat Aurora izraelskiej firmy Nova Plazma wytwarzający zimną plazmę atmosferyczną (CAP) jest urządzeniem typu jet (strumieniowym). Pracuje w atmosferze z argonem lub helem, gwarantując kontrolowany skład plazmy o stałej jakości. Poprzez aplikator emitowany jest wąski strumień plazmy, który może być precyzyjnie prowadzony w najmniejszych szczelinach i porach rany. Aparat Aurora ma możliwość ustawienia intensywności plazmy na trzech poziomach.

Efekty terapeutyczne zimnej plazmy w leczeniu przewlekłych ran

Leczenie ran przewlekłych za pomocą zimnej plazmy (CAP) to nowa metoda terapeutyczna, która do tej pory nie posiada ustandaryzowanych protokołów leczenia.
Rany przewlekłe definiuje się jako urazy, które nie przechodzą przez normalne, uporządkowane fazy gojenia i pozostają niezagojone przez ponad cztery tygodnie. Ich gojenie obejmuje złożoną kaskadę procesów komórkowych i molekularnych, a zaburzenie na dowolnym etapie może prowadzić do upośledzenia lub wstrzymania procesu gojenia. Główne kategorie kliniczne ran przewlekłych:

  • owrzodzenia stopy cukrzycowej (ZSZO),
  • odleżyny (ZPZO),
  • owrzodzenia żylne goleni (ŻŻGO)
  • owrzodzenia tętnicze (ŻŻG)

CAP składa się z wolnych elektronów i jonów, pól elektromagnetycznych, określonej ilości światła widzialnego i ultrafioletowego oraz promieniowania podczerwonego, a także reaktywnych form tlenu (ROS), tlenku azotu (NO), nadtlenku wodoru (H)2O2), rodników hydroksylowych (HO·) oraz tlenu atomowego. Te cząsteczki odpowiadają za szeroką biologiczną skuteczność CAP w regeneracyjnych procesach komórkowych.

Rany przewlekłe są podatne na infekcje bakteryjne i grzybiczne, co z kolei może opóźniać gojenie się ran i zwiększać ryzyko rozwoju niebezpiecznych infekcji ogólnoustrojowych. Fizjologiczne kwaśne pH skóry jest niezbędne dla jej pełnej funkcjonalności i odporności. W procesie gojenia ran zmiany wartości pH są niezbędne do kontrolowania aktywności enzymów. Jednak przewlekłe rany często charakteryzują się zasadowym środowiskiem, które upośledza nie tylko procesy fizjologicznego gojenia ran, ale także sprzyja kolonizacji bakteriami patogennymi.
CAP wykazuje szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego przy minimalnym ryzyku rozwoju oporności, skutecznie niszcząc biofilmy bakteryjne i sprzyjając utrzymaniu równowagi w mikrośrodowisku rany.
Oprócz właściwości przeciwdrobnoustrojowych, CAP pobudza proliferację keratynocytów, nasila migrację fibroblastów i stymuluje angiogenezę poprzez szlaki sygnałowe wrażliwe na stan redoks.

Poniżej omówiono wyniki badań randomizowanych plazmy CAP w leczeniu ran przewlwkłych.


1. “Chronic wounds treated with cold atmospheric plasmajet versus best practice wound dressings: a multicenter, randomized, non-inferiority trial” autorów R. Strohal, S. Dietrich, M. Mittlböck , G. Hämmerle (Scientific Reports volume 12, Article number: 3645 (2022))

W artykule przedstawiono wyniki wieloośrodkowych, randomizowanych, otwartych, prospektywnych badań klinicznych. Oceniono efektywność CAP – jet w leczeniu ran w porównaniu z stosowaniem opatrunków adaptowanych fazowo (BP).

Dobór pacjentów

Badanie przeprowadzono u 78 pacjentów z przewlekłymi ranami o różnej etiologii. Siedemdziesięciu siedmiu pacjentów (98,72%) ukończyło 6-tygodniowy okres leczenia, 39 (100%) pacjentów w grupie CAP – jet oraz 38 (97,44%) pacjentów w grupie BP. Po przetestowaniu pacjenci zostali i losowo przydzieleni do grupy j leczonej opatrunkami BP lub CAP – jet. Etiologia ran obejmowała:

  • owrzodzenia nóg żylnych (43 pacjentów) ,
  • rany związane z chorobą okluzyjną tętnic obwodowych (7 pacjentów)
  • wrzodów o mieszanej etiologii (17 pacjentów)
  • wrzody stopy cukrzycowe (10 pacjentów)
  • odleżyny (1 pacjent) .

Zakażenie występowało w 31 ranach, 47 było wolnych od zakażenia. Do momentu badania rany były otwarte przez 3 miesiące.

Kryteria oceny

Oceniano:

  • obszar rany
  • zakażenia
  • ph rany
  • tempo gojenia i czas na całkowite leczenie
  • ilość wydzieliny
  • odczucie związane z leczeniem CAP

Wyniki

Badania pokazały dobrą skuteczność wybranego BP, obejmującego opatrunki dostosowane do fazy rany oraz terapię przeciwdrobnoustrojową.
Wyniki porównania leczenia za pomocą BP ze skutecznością CAP- jet oparto na ocenie:

  • wzrostu tkanki granulacyjnej,
  • neutralizacji wartości pH,
  • dynamice wydzieliny.

Dla wszystkich wymienionych parametrów terapia CAP wykazała lepszą skuteczność leczenia w porównaniu z BP. W ciągu 6 tygodni trwania badania uzyskano wyższy odsetek całkowicie zagojonych ran. W leczeniu CAP-jet rany 23 pacjentów (58,97%) wygoiły się na koniec badania, podczas gdy tylko 2 (5,13%) rany pacjentów przy zastosowaniu BP zostały wyleczone. Czas zakończenia gojenia był znacząco krótszy przy terapii CAP-jet niż przy terapii BP.
Leczenie CAP-jet okazało się dobrze tolerowane u pacjentów, ponadto nie wystąpiły żadne zdarzenia niepożądane związane z leczeniem aż do końca badania. W trakcie badania oceniono łącznie 278 razy odczucia pacjentów podczas podawania zimnego strumienia plazmowego na ranę. W 51,90% wszystkich obserwacji pacjenci opisywali leczenie CAP-jet jako komfortowe.

2. “Effects of cold atmospheric plasma therapy on chronic wounds: A systematic review and meta-analysis” autorów: Yan-Zhi Yang, +2 authors Xing-Wu Ran (Journal of Tissue Viability 35 (2026)101017 )

W artykule przedstawiono systematyczny przegląd i metaanalizę, randomizowanch badań kontrolowanych (RCT) opublikowanych w latach 2010–2025. Analiza uwzględniała technologię wytwarzania CAP (wyładowanie barierowe dielektryczne vs. strumień plazmy) oraz metodologię. Metaanaliza miała na celu dostarczenie zaktualizowanej i kompleksowej oceny terapii CAP w leczeniu ran przewlekłych poprzez syntezę wyników najnowszych randomizowanych badań kontrolowanych.

Autorzy poprzez systematyczną ocenę dążyli do wyjaśnienia skuteczności CAP w zakresie wspomagania gojenia ran i redukcji obciążenia mikrobiologicznego. Wskazali kierunki przyszłych badań co ułatwi podejmowanie decyzji klinicznych w oparciu o dowody naukowe.


Wskaźniki oceny

Do przeglądu włączano badania spełniające następujące kryteria:

  • uczestnikami były osoby dorosłe z rozpoznanymi ranami przewlekłymi;
  • interwencja polegała na zastosowaniu terapii CAP;
  • grupa kontrolna otrzymywała konwencjonalną lub standardową opiekę nad raną.

Głównym wskaźnikiem oceny było zmniejszenie powierzchni rany. Brano również pod uwagę tempo gojenia rany i redukcję obciążenia bakteryjnego. Wskaźniki te wybrano w celu zapewnienia kompleksowej oceny skuteczności terapii CAP. Wyniki pierwszorzędowe odzwierciedlały bezpośrednie efekty terapii CAP, natomiast wyniki drugorzędowe dostarczały dodatkowych informacji na temat mechanizmów leżących u podstaw procesu gojenia.


Kryteria analizy

Przeprowadzono analizy podgrup w celu zbadania potencjalnych źródeł heterogeniczności i oceny spójności efektów leczenia w różnych wymiarach klinicznych i metodologicznych, co pozwoliło na uzyskanie bardziej szczegółowych informacji na temat czynników wpływających na skuteczność terapii CAP.

Analizę przeprowadzono biorąc pod uwagę:

  • technologia wytwarzania plazmy (pośrednia plazma atmosferyczna lub strumień plazmy],
  • rodzaj gazu nośnego (CAP z argonem lub helem)
  • częstość stosowania zabiegów, z podziałem na dużą częstość (≥3 razy w tygodniu) i małą częstość (≤2 razy w tygodniu)
  • czas obserwacji – z podziałem na: krótki (≤4 tygodnie), średni (5–8 tygodni) i długi (>8 tygodni)
  • wiek pacjentów – z podziałem na podgrupy osób starszych (średni wiek ≥65 lat) i osób młodszych (średni wiek <65 lat).

Wyniki przeglądu

W przypadku gojenia ran wielkość efektu była znacząco większa w badaniach z użyciem CAP Jet w porównaniu do badań z wykorzystaniem technologii DBD. Czynniki techniczne, takie jak dawka, czas trwania i częstotliwość zabiegów, również odgrywają istotną rolę w modulowaniu odpowiedzi biologicznych, w tym proliferacji, migracji i apoptozy komórek.

Długoterminowe obserwacje oraz uwzględnienie pacjentów w podeszłym wieku wskazują, że CAP może zapewniać trwałe korzyści w zakresie zwalczania drobnoustrojów, co jest kluczowe w leczeniu ran przewlekłych u osób starszych.

Istotnym wyzwaniem przy wdrażaniu terapii CAP jest brak ustandaryzowanych protokołów leczenia. Znajduje to odzwierciedlenie w znacznej różnorodności urządzeń do terapii CAP, gazów nośnych (np. argonu, helu), częstotliwości zabiegów oraz parametrów aplikacji. Wyniki analizy wskazują, że właśnie te parametry istotnie wpływają na efekty leczenia.

Wyniki leczenia aparatem Aurora

W 2026r w klinice AVIMED w Bytomiu leczono pacjentów za pomocą CAP wytwarzanej przez aparat Aurora. Zastosowano argon. Wyniki przedstawiono w 2026r na IX Forum Leczenia Ran.
Procedura zabiegów obejmowała:
• przygotowanie i oczyszczenie rany
• aplikację plazmy
• zaopatrzenie rany opatrunkiem
Wizyty pacjentów odbywały się od dwóch w ciągu tygodnia do jednego raz na dwa tygodnie. Wiek pacjentów był od 45 do 90 lat. Owrzodzenia były umiejscowione na goleniach. Dotychczasowe tradycyjne leczenie wynosiło od 3 miesięcy do 3 lat.
Uzyskane efekty leczenia potwierdziły skuteczność działania CAP w przypadku ran przewlekłych. Proces leczenia podsumowano wnioskami:

  • CAP należy rozpatrywać jako terapię uzupełniającą
  • stwierdzono natychmiastowe działanie antyseptyczne
  • brak konieczności stosowania antybiotyków
  • zmniejszenie wysięku
  • szybkie rozpoczęcie ziarninowania
  • znaczące przyśpieszenie gojenia rann
  • nie zaobserwowano braku działania ani obecności działań niepożądanych
  • stosowania plazmy jest praktycznie bezbolesne

Podsumowanie

Przewlekłe owrzodzenia, a w szczególności owrzodzenia stopy cukrzycowej (DFU), w istotnym stopniu przyczyniają się do zachorowalności, amputacji kończyn i umieralności w starzejącej się populacji. Na całym świecie na owrzodzenia stopy cukrzycowej (DFU) cierpi około 18,6 miliona osób, a schorzenie to wiąże się z wysokim odsetkiem amputacji i zgonów. Ryzyko wystąpienia owrzodzeń stopy w ciągu życia u osób z cukrzycą mieści się w zakresie od 19% do 34%, przy czym wskaźniki nawrotów przekraczają 65% w ciągu pięciu lat, a śmiertelność w tym samym okresie sięga 70%.

Przedstawione dane wskazują na wysoki potencjał leczenia CAP-jet jako strategii leczenia ran przewlekłych, niezależnie od etiologii i stanu infekcji. CAP-jet dzięki swojej drobnej dysze umożliwia precyzyjne działanie w anatomicznie i patologicznie wymagających obszarach pod kontrolą wzroku i bez dotyku. Taki działanie jest niemożliwe w innych metodach leczenia, takich jak terapia podciśnieniowa, ultrasonograficzna, laserowa czy osoczowa terapia ran DBD.

Korzyści z leczenia CAP-jet obejmują skuteczną inaktywację mikroorganizmów, stymulację proliferacji komórek i mikrocyrkulacji skutkującej regeneracją zniszczonej tkanki, przyspieszenie gojenia ran bez oznak skutków ubocznych oraz rozwój oporności. Czas gojenia rany może zostać skrócony w terapii CAP-jet.

Stosowanie urządzenia CAP-jet obniża koszty długotrwałego leczenia ran przewlekłych. Koszt opatrunków i ich zmian oraz dodatkowego leczenia np. antybakteryjnego jest wysoki w porównaniu z ceną CAP-jet.

Produkty

Partnerzy: inmode.pl
Projekt strony: logo